16/03/2020 | Leestijd 20 minuten

Coronavirus en de winkel: veelgestelde vragen

Laatste update: 6 juli 2020 
In Nederland gelden tal van maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus. Horeca, sportclubs en veel bedrijven zijn gesloten. Wat betekent het coronavirus voor als je in een winkel werkt? We hebben de veelgestelde vragen over o.a. ziekmelden, verlof opnemen en minder werken op een rij gezet.

Coronavirus en de winkel: veelgestelde vragen

 Maatregelen kabinet
 

Welke maatregelen moet mijn werkgever nemen?

De richtlijnen van het RIVM dienen te worden gevolgd om veilig en gezond te kunnen werken. Jouw werkgever is hier verantwoordelijk voor. Daarnaast dienen er passende maatregelen te worden getroffen als voldoende zeep en tissues op toiletten. Ook moet de werkgever zorgen voor duidelijke communicatie over hygiënemaatregelen en instructies over handen wassen. Verder is het goed om te weten dat de kosten voor bijvoorbeeld zeep of papieren handdoekjes voor de rekening van de werkgever zijn.

Daarnaast wordt er momenteel een veiligheidsprotocol opgesteld waarin afspraken zijn gemaakt met winkeliers, waardoor met inachtneming van een veilige afstand (1.5 meter) door klanten bij jullie kan worden gewinkeld. Die afspraken zullen o.a. bij de ingang van alle winkels worden gecommuniceerd. Dit protocol volgt later.

De werkomstandigheden waar ik werk zijn niet volgens de maatregelen van de RIVM. Wat moet ik doen?

Je kunt dit het beste direct melden bij je werkgever, zodat die aanvullende maatregelen kan nemen. Je werkgever is verantwoordelijk voor je gezondheid en veiligheid op het werk. Mocht je werkgever echter geen gehoor geven aan je melding, dat kun je dit vervolgens melden bij de ondernemingsraad of bij een van de vakbonden (zie onderaan dit bericht).

Is mijn werkgever wel een goede werkgevers als hij zijn winkel open houdt?

Deze vraag krijgen wij steeds meer. Iedere ondernemer maakt hierin zijn eigen afweging. De regering houdt winkels open op basis van de adviezen van het RIVM. Het is de verantwoordelijkheid van de werkgever om extra zorg te geven aan de medewerkers en het handhaven van de RIVM maatregelen.

 

 NOW-regeling
 

Hoe zit het met mijn WW als ik in die tijdelijke noodmaatregel (NOW) kom te zitten?

Je WW-rechten worden niet gekort als je werkgever zich heeft aangemeld voor de NOW. Dat wil zeggen dat als je toch nog ná deze regeling ontslagen wordt en voor een WW-uitkering in aanmerking komt, je recht hebt op WW op basis van 1 maand per gewerkt dienstjaar met een maximum van 38 maanden.

Moet ik blijven werken als er NOW is aangevraagd?

De NOW is anders dan de werktijdverkorting. Met andere woorden: de werkgever wordt gecompenseerd voor omzetverlies, jij komt dus niet (deels) in de WW. Volg dus de opdracht van je werkgever of leidinggevende op als je gevraagd wordt om te komen werken. Zie ook de vraag over veilig werken.

Wat is werktijdverkorting?

De werktijdverkorting (regeling deeltijd WW) is beëindigd. Er is nu een nieuwe regeling gepubliceerd: de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW). Deze regeling kan de werkgever aanvragen bij een omzetverlies van meer dan 20%. Deze regeling voorziet in een compensatie tot 90% de loonkosten. De werkgever blijft dan wel 100% van het loon betalen én gedurende de periode van deze regeling zal de werkgever geen ontslag op grond van bedrijfseconomische redenen aanvragen.

Mijn werkgever heeft NOW aangevraagd. Wat krijgt hij precies vergoed?

Er zijn twee NOW-regelingen, NOW I en NOW II. De NOW I loopt van 1 maart tot en met 31 mei 2020 en NOW II loopt van 1 juni tot en met 31 augustus 2020. Voor NOW I geldt januari als referentiemaand en voor NOW II is dit maart.

Op basis van beide regelingen kan jouw werkgever tot maximaal 90% van de loonkosten vergoed krijgen als hij verwacht ten minste 20% omzet te verliezen over 3 maanden. Het percentage van 90% kan ook minder zijn, dit percentage hangt af van het omzetverlies van jouw werkgever. Dit wordt achteraf exact berekend, zelf geeft je werkgever op voorhand een schatting door. Het UWV betaalt een voorschot van 80% van de verwachte tegemoetkoming.

Hieronder een aantal voorbeelden van de overheid: 

  • Indien 100% van de omzet wegvalt, bedraagt de tegemoetkoming 90% van de loonsom van een werkgever;   
  • Indien 50% van de omzet wegvalt, bedraagt de tegemoetkoming (50% * 90%=) 45% van de loonsom van een werkgever;   
  • Indien 25% van de omzet wegvalt, bedraagt de tegemoetkoming (25% * 90%=) 22,5% van de loonsom van de werkgever.

De nieuwe tegemoetkoming in loonkosten (NOW II) lijkt erg op NOW I. Toch zijn er een paar veranderingen. Deze zijn als volgt:

  • De vaste (forfaitaire) opslag wordt verhoogd van 30% (NOW I) naar 40%. Die opslag is bedoeld voor de sociale lasten die je werkgever moet betalen bovenop het loon, zoals WW-premie en pensioenpremie.
  • Werkgevers die een subsidie onder NOW I ontvangen en medewerkers om bedrijfseconomische redenen ontslaan, ontvangen een correctie op de subsidie: voor de ontslagen medewerkers krijgen ze geen loonsubsidie. Daarnaast wordt op die definitieve compensatie nog eens een extra bedrag in mindering gebracht, gelijk aan 50% van die eerdere verlaging. (In de pers heet dit de ‘ontslagboete’) Onder NOW II krijgen werkgevers de extra verlaging van 50% niet meer. Wel krijgen werkgevers een correctie als ze personeel waar ze NOW over ontvangen ontslaan. De korting op de subsidie wordt bij NOW II dus verlaagd van 150% naar 100%. Dat wil dus zeggen dat zowel in NOW I als in NOW II werkgevers het loon van medewerkers die ze ontslaan niet meer gesubsidieerd krijgen.
  • Omdat de aanpassing mogelijk kan leiden tot ontslagen, trekt het kabinet 50 miljoen euro uit voor omscholing van personeel via het crisisprogramma NL leert door. Werkgevers die de NOW II aanvragen, moeten hun medewerkers stimuleren om aan bij- en omscholing te gaan doen. Werkgevers leggen hier bij aanvraag van de NOW II een verklaring over af. Vanaf juli kunnen deze medewerkers kosteloos online scholing en ontwikkeladviezen volgen om zich aan te passen aan de nieuwe economische situatie en nieuw werk te zoeken.
  • Vakbonden krijgen inspraak als een werkgever meer dan 20 werknemers wil ontslaan.
  • Daarnaast mag een bedrijf dat gebruikmaakt van de NOW II over dit jaar geen winstuitkering aan aandeelhouders doen, geen bonussen aan het bestuur en de directie uitkeren en geen eigen aandelen inkopen.

Kan ik zelf berekenen hoeveel van mijn loon mijn werkgever krijgt vergoed?

Ja, daarvoor hebben wij een rekentool voor jou ontwikkeld. Indien je jouw sv-loon invoert zoals deze staat opgenomen op jouw loonstrook en de verwachte omzetdaling van jouw werkgever kun je berekenen hoeveel van jouw loon je werkgever krijgt vergoed.

Hoe zit dat met de daling van de omzet?

De omzetdaling van minimaal 20% moet zich voordoen over een driemaandsperiode. Bij de NOW I regeling valt de startdatum op de eerste dag van de maanden maart, april of mei 2020. De omzet in deze meetperiode wordt vergeleken met de omzet van januari tot en met december 2019, gedeeld door vier. Als een werkgever op 1 januari 2019 nog niet bestond, geldt een afwijkende omzetbepaling.Bij de NOW II regeling valt de startdatum van de eerste dag van de maanden juni, juli of augustus 2020 en volgt daarbij de systematiek van de eerste periode (zoals hiervoor is omschreven).

 Verlof
 

Kan ik worden verplicht om vakantiedagen op te nemen?

Je kan niet worden verplicht om vakantie op te nemen. Het zijn namelijk jouw vakantiedagen. Het kan je wel worden gevraagd. Als je er mee akkoord gaat, heb je ook écht vrij en ben je de vakantiedag natuurlijk wel kwijt.

Mijn reis/vakantie is helaas gecanceld. Kan ik mijn vakantie intrekken?

Als de vakantie is toegekend / je dagen zijn afgeboekt dan kan je deze niet intrekken tenzij je niet kan vanwege zwaarwegende redenen. Denk bijvoorbeeld concreet aan het niet doorgaan van een huwelijksreis. Ga in zo’n geval in overleg met je leidinggevende.

Ik heb nog vakantiedagen uit 2019. Wat gebeurt daar nu mee?

De wettelijke regeling dat vakantiedagen van 2019 na 1 juli zijn vervallen, blijft gehandhaafd, tenzij hierover andere afspraken zijn gemaakt door je werkgever met bijvoorbeeld de ondernemingsraad.

Kan ik nu mijn ouderschapsverlof intrekken?

Nee dat kan niet. Toegewezen ouderschapsverlof kan niet worden ingetrokken.

De scholen zijn gesloten vanwege het coronavirus. Als verkoopmedewerker moet ik mijn kind opvangen. Hierdoor kan ik niet naar mijn werk en thuiswerken is in deze functie niet mogelijk. Kan ik verlof opnemen?

Het plotseling sluiten van de school kan vallen onder calamiteitenverlof. Calamiteitenverlof is alleen bedoeld om jou bij onvoorziene omstandigheden in staat te stellen om snel te handelen, in dit geval: opvang regelen. Of calamiteitenverlof noodzakelijk is in jouw geval en of je er recht op hebt, hangt af van de volgende factoren: 

  • de leeftijd van jouw kind(eren) en of zij alleen thuis kunnen zijn;
  • of je partner kan thuiswerken;
  • of er andere opvang mogelijk is;
  • en/of er ruimte zit in jullie werktijden. 

Tijdens dit verlof wordt je loon doorbetaald. Het is aan jou als ouder om opvang voor de kinderen voor de periode daarna te regelen, dit is voor jouw risico.
 

 Ontslag
 

Kan ik in mijn proeftijd worden ontslagen?

Tijdens de proeftijd kan je worden ontslagen. De werkgever (en de werknemer) kunnen beide in deze periode besluiten niet verder te gaan. Let op: als je als werknemer het initiatief neemt, kan je geen aanspraak maken op een WW-uitkering. Tijdens de proeftijd geldt er geen opzegtermijn.

Mijn contract bij de werkgever eindigt. Wat gebeurt er met mijn minuren?

Aan werkgevers en medewerkers wordt de aanbeveling gedaan om dit fifty-fifty te verdelen bij het einde van het dienstverband ongeacht op wiens initiatief het contract eindigt. Het gaat hierbij wel om minuren die niet weggewerkt kunnen worden door het coronavirus.
 

 Arbeidvoorwaarden
 

Mijn werkgever wil mijn werktijden aanpassen. Mag dat?

De overheid heeft werkgevers verzocht om, indien het in het bedrijf mogelijk is, de werktijden van medewerkers te spreiden. Dus dit mag. Je werkgever heeft hierover overleg met de ondernemingsraad, als die er is. De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht.

Moet ik andere werkzaamheden verrichten dan dat er is afgesproken in mijn functieprofiel?

De werkgever mag je inzetten voor ander werk (bijvoorbeeld webcare of logistieke klussen). Ook gevraagd kan worden om op een andere locatie te werken. Dat geldt ook voor andere voorkomende werkzaamheden in redelijkheid. Werkgevers kunnen aan medewerkers vragen de winkel op te ruimen etc. ook als de winkel gesloten is.

Wat gebeurt er met mijn contract voor bepaalde tijd?

Ook contracten voor bepaalde tijd (bijvoorbeeld van 6 of 12 maanden) komen in aanmerking voor de compensatie van de NOW. Contracten die binnen deze periode aflopen, kunnen dus worden verlengd waarbij de regeling ook van kracht blijft. Wordt het contract niet verlengd, dan eindigt het contract op de afgesproken einddatum.

De winkel is nu vanwege de coronacrisis gesloten op de zondag. Heb ik dan recht op de zondagtoeslag?

Nee; alleen als je op zondag werkt, ontvang je de 50% toeslag.

Is mijn werkgever verplicht om het rooster 3 weken van te voren bekend te maken?

Ten aanzien van het opstellen van werkroosters zal wat soepeler worden omgaan zodat de flexibiliteit aan zowel de kant van de werkgever en medewerker kan worden gehandhaafd.

Kan ik nu minuren opbouwen omdat mijn werkgever me minder inzet?

In de periode waarvoor NOW is aangevraagd en indien de winkel gesloten kan dit niet. Je krijgt dan de uren toegekend waarvoor je een contract hebt. Tijdens deze periode kan je, wanneer de winkel is gesloten, niet worden gevraagd om plus-uren in te leveren en worden geen min-uren bijgeschreven.  

Afgesproken is dat het aantal plusuren in die maanden dat de winkel gesloten is niet minder wordt (dus je levert geen plusuren in als je thuis zit) en dat het aantal minuren niet meer wordt (dus je bouwt (door thuis te zijn) niet meer minuren op, die later door je werkgever gecompenseerd moeten worden).

Stel dat de NOW voor een bedrijf ingaat op 1 maart en de winkel dicht is, dan wordt op de datum dat de winkel dicht gaat de stand van het aantal plus of minuren bevroren tot het moment dat de winkel weer open gaat.

 Ziekte
 

Ik ben bang voor besmetting door het coronavirus en wil daarom niet in de winkel werken. Kan ik thuisblijven?

Je kunt niet zomaar uit angst voor het coronavirus thuisblijven. Thuisblijven mag alleen in als je hier een gegronde reden voor hebt. Als je zonder toestemming niet op je werk verschijnt is dat werkweigering en is er geen verplichting meer voor je werkgever om je loon door te betalen. Mogelijk kun je in overleg met je werkgever op zoek gaan naar een oplossing voor jouw situatie, waarbij een beroep kan worden gedaan op jouw flexibiliteit. Je kunt ook contact op nemen met de vakbonden (zie onderaan dit bericht) om na te vragen of  thuisblijven in jouw specifieke situatie gerechtvaardigd is.

Ik ben verkouden en heb een loopneus. Wat moet ik doen?

Voor iedereen in Nederland geldt: blijf thuis bij klachten neusverkoudheid, hoesten, keelpijn of koorts. Mijd sociaal contact. Bel pas met huisarts als klachten verergeren. Kijk op de site van het RIVM wat je wel en niet moet doen.
Als je ziek bent waardoor je niet kunt werken, ook als het niet door het coronvirus komt, moet je je altijd direct ziekmelden bij je werkgever. In het ziekteverzuimreglement of in het personeelshandboek van het bedrijf waar je werkt, is vaak opgenomen op welke manier je je je ziek moet melden. Meestal doe je dit door telefonisch contact op te nemen met je leidinggevende. Een (WhatsApp)bericht of e-mailbericht volstaat vaak niet. Tijdens je ziekteperiode dien je jouw leidinggevende te informeren over jouw herstel.

De winkel waar ik werk is gesloten. Als ik thuis ziek word, moet ik me dan ziekmelden?

Ja, als je niet werkt en je wordt ziek, dan moet je dit direct melden bij je werkgever. 
 

 Training/opleiding/IOB (individueel ontwikkelbudget)

 

Hoe zit het mijn individueel ontwikkel budget (IOB)?

In verband met de coronacrisis, werd besloten om de start en de inning voor het eerste halfjaar van 2020 te verplaatsen naar 1 juli. Die datum wordt drie maanden later. Afgesproken is dat je vanaf 1 oktober 2020 recht hebt op het IOB. Vanaf die datum wordt je IOB-budget opgebouwd. Op de site van de leerrekening staan ook veel mooie gratis e-learnings. Dus je kan nu al starten met werken aan je ontwikkeling.

Kan ik nu al gebruikmaken van De Leerrekening om zo te werken aan mijn ontwikkeling?

Dat kan zeker. Op de site van De Leerrekening staan 260 gratis e-learnings die je nu al kunt gaan doen. Succes!

Nu ik niet aan het werk ben zou ik toch graag wat aan mijn ontwikkeling willen doen. Kan dat?

Jazeker, we hebben een selectie gemaakt van interessante en inspirerende video's, blogs en gratis e-learnings die je in je eigen tijd vanuit huis kan doen. Zo kun je toch bijblijven. Lees meer  

 

 Overig
 

Hoe kijken sociale partners aan tegen de huidige moeilijke omstandigheden?

Vakorganisaties zijn in nauw contact met de werkgeversorganisaties. Het is een bijzondere situatie. Dat vraag om gemeenschappelijkheid. Daarom hebben we gezamenlijk een statement gemaakt. Je kan dat hier lezen.
 

 Staat jouw vraag er niet tussen?
 

Heb je een andere vraag over werken in de winkel en het Corona-virus? Neem dan contact op met een van de vakbonden, zij helpen je graag verder:
AVV:  info@avv.nu, 070 4442140
CNV Vakmensen: info@cnvvakmensen.nl, 030 751 1001 
De Unie: info@unie.nl, 0345 851 851
Servicebalie: retail@unie.nl0345-851420

Meer weten?

Kijk voor algemene en actuele informatie over het coronavirus en de maatregelen die worden genomen op de website van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu), dit is de officiële site van het Rijk.

Meer info